ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ କଏଦ କରିବା ଦିଗରେ ଜଣାଶୁଣା ଦେଶର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଫଟୋଗ୍ରାଫର ରଘୁ ରାୟଙ୍କ ରବିବାର ସକାଳେ ଏକ ଘରୋଇ ହସ୍ପିଟାଲରେ ପରଲୋକ ଘଟିଛି। ଦେହାନ୍ତ ବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୩ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା। ରଘୁ ରାୟଙ୍କ ପୁଅ, ଫଟୋଗ୍ରାଫର ନୀତିନ ରାୟ କହିଛନ୍ତି, “ବାପାଙ୍କୁ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ପ୍ରୋଷ୍ଟେଟ୍ କର୍କଟ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ। ପରେ କର୍କଟ ତାଙ୍କ ପେଟକୁ ବ୍ୟାପିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା ସଫଳ ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ, ସମ୍ପ୍ରତି, ଏହା ତାଙ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ବ୍ୟାପିଥିଲା ଏବଂ ସେ ବୟସାଧିକ କାରଣରୁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗରେ ମଧ୍ୟ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ।”
ରଘୁନାଥ ରାୟଙ୍କ ପରିବାରରେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଗୁରମୀତ, ପୁଅ ନୀତିନ ଏବଂ ତିନି ଝିଅ – ଲଗାନ, ଅବନୀ ଏବଂ ପୂର୍ବାଇ ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଶେଷକୃତ୍ୟ ରବିବାର ସନ୍ଧ୍ୟା ୪:୦୦ ଟାରେ ଲୋଧି ଶ୍ମଶାନରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହେବ। ରଘୁନାଥ ରାୟଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୮ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୨ ରେ ପଞ୍ଜାବର ଝାଙ୍ଗରେ (ବର୍ତ୍ତମାନ ପାକିସ୍ତାନର ଅଂଶ) ହୋଇଥିଲା। ସେ ଫଟୋଗ୍ରାଫି ଉପରେ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ଲେଖିଥିଲେ।
ଭାରତୀୟ ଫଟୋଗ୍ରାଫି ଏବଂ ଫଟୋ ସାମ୍ବାଦିକତାରେ ରଘୁ ରାୟଙ୍କ କ୍ୟାରିଅର ପାଞ୍ଚ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଯାଏଁ ବ୍ୟାପିଛି। ସେ ଦେଶର ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରୁ ଭୋପାଳ ଗ୍ୟାସ୍ ଟ୍ରାଜେଡି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁକିଛି ତାଙ୍କ କ୍ୟାମେରା ଲେନ୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ କଏଦ କରିଥିଲେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସେ ଭାରତ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଉଭୟରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକର ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ଅନେକ ଐତିହାସିକ ଫଟୋଗ୍ରାଫ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି – କେବଳ ପ୍ରତିଛବି ଭାବରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜୀବନ୍ତ ଐତିହାସିକ ଦଲିଲ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଏସବୁ ବିବେଚିତ।
୪ ଡିସେମ୍ବର, ୧୯୮୪ରେ ସେ ଉଠାଇଥିବା ଭୋପାଳ ଗ୍ୟାସ୍ ଦୁର୍ଘଟଣାର ଫଟୋଗ୍ରାଫ୍ କେହି କେବେ ଭୁଲିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହା ସେହି ସମୟର ଏକ କଳା ଧଳା ଚିତ୍ର ଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଫଟୋଗ୍ରାଫ୍ ବାହାରିଲା, ଏହା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଭୟଙ୍କର ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଆଜି ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଫଟୋଗ୍ରାଫ୍ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଜାଣିପାରନ୍ତି ଯେ ଏହା ସେହି ସମୟରେ ଘଟିଥିବା ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାର ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରେ। ରଘୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେ ନିଆଯାଇଥିବା ଭୋପାଳ ଦୁର୍ଘଟଣାର ଏହି ଫଟୋଗ୍ରାଫ୍ ପରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଫଟୋ ସାମ୍ବାଦିକ ପାବ୍ଲୋ ବାର୍ଥୋଲୋମିଉଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଏକ ରଙ୍ଗୀନ ଚିତ୍ରରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।
ଭୋପାଳରେ ୟୁନିଅନ୍ କାର୍ବାଇଡ୍ ଲିମିଟେଡ୍ ନାମକ ଏକ କାରଖାନା ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ କୀଟନାଶକ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହି କାରଖାନା ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ ଥିଲା। ଡିସେମ୍ବର ୨, ୧୯୮୪ ରେ, କର୍ମଚାରୀମାନେ ସେମାନଙ୍କର ରାତି ସିଫ୍ଟରେ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପ୍ଲାଣ୍ଟରୁ ଏକ ବିପଦଜନକ ଗ୍ୟାସ୍ – ମିଥାଇଲ୍ ଆଇସୋସାଇନେଟ୍ ଲିକ୍ ହେବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ୬୧୦ ନମ୍ବର ଟ୍ୟାଙ୍କରରୁ ଲିକ୍ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଟ୍ୟାଙ୍କରରୁ ବାହାରୁଥିବା ଗ୍ୟାସ୍ ପାଣିରେ ମିଶିବା ପରେ ଭୋପାଳର ଏକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଗ୍ରାସ କରିଥିଲା। ଡିସେମ୍ବର ୩ ସକାଳେ, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ବିଷୟରେ ଜାଣିପାରିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିପାରିଲା ନାହିଁ। ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ପ୍ରାୟ ୩,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ନେଇଥିବା ବେଳେ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଶାରୀରିକ ଅକ୍ଷମତା

