ଅଧିକାଂଶ ମନ୍ଦିରରେ ଶାକାହାରୀ ପ୍ରସାଦ ମିଳୁଥିବା ବେଳେ, ଦେଶରେ ଏମିତି କିଛି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବାଦେବୀଙ୍କୁ ମାଂସାହାରୀ ପ୍ରସାଦ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ ଏବଂ ପରେ ଏହାକୁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ। ଏହି ପରମ୍ପରା ଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଣା ଏବଂ ଏହାର ସମ୍ପର୍କ ତନ୍ତ୍ର ସାଧନା, ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତି ଓ ବିଭିନ୍ନ ଆଞ୍ଚଳିକ ପରମ୍ପରା ସହ ରହିଛି। ଏପରି ପ୍ରଥା ଥିବା ମନ୍ଦିର ଆସାମରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ସେହି ମନ୍ଦିର ବିଷୟରେ :
କାମାକ୍ଷା ମନ୍ଦିର,ଆସାମ:
ଆସାମର ଗୁଆହାଟିରେ ନୀଳାଚଳ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ କାମାଖ୍ୟା ମନ୍ଦିର ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତିପୀଠ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ପୌରାଣିକ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେବୀ ସତୀଙ୍କ ଯୋନି ଅଂଶ ଏଠାରେ ପଡ଼ିଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ମାତୃତ୍ୱ ଓ ନାରୀ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ମାନାଯାଏ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ହେଉଥିବା ଅମ୍ବୁବାଚୀ ଉତ୍ସବ ସମୟରେ ମନ୍ଦିରକୁ ତିନି ଦିନ ପାଇଁ ବନ୍ଦ ରଖାଯାଏ। ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ସମୟରେ ଦେବୀ କାମାଖ୍ୟା ଋତୁମତୀ ହୋଇଥାନ୍ତି। ମନ୍ଦିର ଖୋଲିବା ପରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ବିଶେଷ ପ୍ରସାଦ ଭାବେ ଛେଳି ମାଂସ ଓ ମାଛ ଚଟଣୀ ଭଳି ମାଂସାହାରୀ ଭୋଗ ଦିଆଯାଏ। ଏହି ପରମ୍ପରା ମନ୍ଦିରର ତାନ୍ତ୍ରିକ ସାଧନା ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରମ୍ପରା ସହ ଜଡ଼ିତ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ମୁନିଆନ୍ଦି ସ୍ୱାମୀ ମନ୍ଦିର, ତାମିଲନାଡୁ :
ମଦୁରାଇ ନିକଟସ୍ଥ ବଡକ୍କମ୍ପଟ୍ଟିରେ ଅବସ୍ଥିତ ମୁନିଆଣ୍ଡି ସ୍ୱାମୀ ମନ୍ଦିର ନିଜ ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ଉତ୍ସବରେ ହଜାର ହଜାର ଭକ୍ତ ଏକାଠି ହୋଇ ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି। ଏହି ମନ୍ଦିର ଭଗବାନ ମୁନିଆନ୍ଦିଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ, ଯାହାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷାଦାତା ଦେବତା ଏବଂ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଏକ ଅବତାର ଭାବେ ମାନାଯାଏ। ଏହି ଉତ୍ସବର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ବଡ଼ ବଡ଼ ପାତ୍ରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିବା ଚିକେନ ଓ ମଟନ ବିରିୟାନୀ। ସକାଳ ସମୟରେ ଏହି ଭୋଗକୁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିବେଷଣ କରାଯାଏ। ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପବିତ୍ର ଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପୂଜା-ଆରାଧନାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ। ଏହି ପରମ୍ପରା ମନ୍ଦିର ପରିସରକୁ ଧାର୍ମିକ ଆସ୍ଥା ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅନନ୍ୟ ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳରେ ପରିଣତ କରିଛି।
ପରସିନିକ୍କାଡାଭୁ ମନ୍ଦିର, କେରଳ :
କେରଳର କନ୍ନୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ପରସିନିକ୍କାଡାଭୁ ମୁଥପ୍ପନ ମନ୍ଦିର ଭଗବାନ ମୁଥପ୍ପନଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳ। ଏହି ମନ୍ଦିରର ପୂଜା ପଦ୍ଧତି ଓ ପରମ୍ପରା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମନ୍ଦିରଠାରୁ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ବିଶେଷ ପରିଚିତ। ଏଠାରେ ଭଗବାନ ମୁଥପ୍ପନଙ୍କୁ ମାଛ, ମାଂସ ଓ ତାଡ଼ି (ଟୋଡି) ଭଳି ପାରମ୍ପରିକ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ଏହି ପରମ୍ପରା କେରଳର ଲୋକଧାର୍ମିକ ଆସ୍ଥା ଓ ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତି ସହ ଗଭୀର ଭାବେ ଜଡ଼ିତ।ମନ୍ଦିରରେ ହେଉଥିବା ମୁଥପ୍ପନ ଥେୟ୍ୟମ୍ ପ୍ରଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆକର୍ଷଣ। ଭକ୍ତମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଏଠାରେ ଭଗବାନ ମୁଥପ୍ପନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ମନ୍ଦିର ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା, ଲୋକସଂସ୍କୃତି ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ଖାଦ୍ୟ ପରମ୍ପରାର ଏକ ଅନନ୍ୟ ମିଶ୍ରଣ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ତାରାପୀଠ ମନ୍ଦିର, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ :
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ବୀରଭୂମ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ତାରାପୀଠ ମନ୍ଦିର ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତି ଉପାସନା କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହି ମନ୍ଦିର ମା’ ତାରାଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏବଂ ତାନ୍ତ୍ରିକ ସାଧନା ପାଇଁ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସ୍ଥାନୀୟ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ଏଠାରେ ଦେବୀ ତାରାଙ୍କୁ ମାଂସାହାରୀ ଭୋଗ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ବିଶେଷ ପୂଜା ଓ ଧାର୍ମିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସମୟରେ ମାଛ, ମାଂସ ଭଳି ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରାଯିବାର ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ଏହି ପ୍ରଥା ମନ୍ଦିରର ତାନ୍ତ୍ରିକ ଉପାସନା ପଦ୍ଧତି ସହ ଜଡ଼ିତ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ତାରାପୀଠ କେବଳ ଧାର୍ମିକ ଆସ୍ଥାର କେନ୍ଦ୍ର ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହାର ଶ୍ମଶାନ ସାଧନା, ତାନ୍ତ୍ରିକ ପରମ୍ପରା ଓ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ଭକ୍ତମାନେ ମା’ ତାରାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି।
ବିମଳା ମନ୍ଦିର, ଓଡ଼ିଶା :
ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀସ୍ଥିତ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ଅବସ୍ଥିତ ବିମଳା ମନ୍ଦିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତି ଉପାସନା କେନ୍ଦ୍ର। ମା’ ବିମଳାଙ୍କୁ ଭଗବାନ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଶକ୍ତି ଭାବେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହି ମନ୍ଦିର ଶାକ୍ତ ପରମ୍ପରା ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅନନ୍ୟ ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳ। ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥିବା ମହାପ୍ରସାଦ ମା’ ବିମଳାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯିବା ପରେ ହିଁ ଏହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାପ୍ରସାଦର ମାନ୍ୟତା ମିଳେ। ସାଧାରଣତଃ ଏଠାରେ ଶାକାହାରୀ ଭୋଗ ପ୍ରଚଳିତ ଥିବା ବେଳେ, ଦୁର୍ଗାପୂଜାର କିଛି ବିଶେଷ ତିଥିରେ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ମାଂସାହାରୀ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣର ପ୍ରଥା ରହିଛି।
11 Total Count
