ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରରୁ ଅଣାଯାଇ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର କୁନୋ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଅନ୍ୟତମ ଆଣ୍ଡିରା ଚିତା ବାଘ ‘ଉଦୟ’ର ଦୁଇ, ତିନି ଦିନ ତଳେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି। ପୂର୍ବରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୭ ରେ, ଶଶା ନାମକ ଏକ ଚିତା ଭାରତର କୁନୋ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ କିଡନୀ ଫେଲ ହେତୁ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲା । ନାମ୍ବିଆ ଓ ସାଉଥ୍ ଆଫ୍ରିକାରୁ ମୋଟ ୨୦ ଚିତା ଭାରତକୁ ଅଣାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଗତ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ଅନ୍ୟତମ ଚିତା ଶାଶ୍ର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ତେଣୁ ୨ ଚିତାଙ୍କ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଏହି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ଏବେ ୧୮ଟି ଚିତା ରହିଛନ୍ତି।
ଶଶାଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା କରୁଥିବା ଡାକ୍ତରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, “ସେ କୁନୋରେ ପହଞ୍ଚିବା ଦିନଠାରୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ଭଲ ନଥିଲା, ବୋଧହୁଏ ନାମ୍ବିଆରେ ସେ କିଡନୀ ସଂକ୍ରମଣରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ‘ବୋମା‘ କ୍ୟାଣ୍ଟିନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଧିକ ସମୟ ରଖାଯାଇଥିଲା। ମୁଁ ଯାଇଥିଲି। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆଉ ଏକ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି, ଯାହା ବାଧ୍ୟ କରେ ଯେ ଚିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପଛର କାରଣ କ’ଣ?
ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ମୁଖ୍ୟ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ୱାର୍ଡେନ ଜେଏସ ଚୌହାନ କହିଛନ୍ତି, “ଆମେ ପ୍ରତିଦିନ ଚିତାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରୁ ଏବଂ ଶନିବାର ଦିନ ଆମ ଦଳ ଉଦୟଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ଥିବା ଜଣାପଡିଛି। ରବିବାର ଦିନ ଯେତେବେଳେ ଦଳ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଯାଇଥିଲେ ସେତେବେଳେ ଉଦୟ ଦୁର୍ବଳ ଅନୁଭବ କରି ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ ରଖିଥିଲେ।” ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରାଯାଇ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଅଣାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହି ସମୟରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ। “
ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, “ପ୍ରାଥମିକ ପୋଷ୍ଟମର୍ଟମ ରିପୋର୍ଟ ହୃଦଘାତକୁ ସୂଚାଇଥାଏ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରିପୋର୍ଟକୁ ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ରିପୋର୍ଟ ସବୁ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଜଣାଇବ।” ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବରେ ଆମେ ନେକ୍ରୋପସି ପରୀକ୍ଷାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରାଯିବ – ଯାହା ପଶୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ। ।
ଚିତା ଏବଂ କିଡନୀ ଫେଲ୍ ଇତିହାସ
- ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ ଚିତା ମୃତ୍ୟୁର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି କିଡନୀ ବିଫଳତା, ଯାହା ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ଡାକ୍ତରମାନେ ଅନୁସନ୍ଧାନ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରମାଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି।
- ଆମେରିକା ସରକାରଙ୍କ ଜାତୀୟ ବାୟୋଟେକ୍ନୋଲୋଜି ସୂଚନା ୨୪୩ ଚିତା ଉପରେ ଗବେଷଣା କରିଥିଲା ଯେଉଁ ଚିତା ୧୯୬୭ –୨୦୧୪ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଦୀ ଅବସ୍ଥାରେ କିମ୍ବା ଚିଡ଼ିଆଖାନାରେ ରହୁଥିଲା।
- ଏମିଲି ମିଚେଲଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ତୀବ୍ର ଅନୁସନ୍ଧାନରେ ଏହା ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ବନ୍ଦୀ ଅବସ୍ଥାରେ ରହୁଥିବା କିଛି ଚିତା ପିଲାଦିନରୁ କିଡନୀ ଫେଲ୍ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାନ୍ତି, ଯାହା ପରେ ସାଂଘାତିକ ହୋଇଯାଏ।
- ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଯେ ବନ୍ଦୀ କିମ୍ବା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପରିବେଶରେ ରହୁଥିବା ଚିତାମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ଚାପ ନିଅନ୍ତି, ଯାହା କିଡନୀ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ ।
- ଚିତା ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଏକ ଜଣାଶୁଣା ସଂଗଠନ ‘ଚିତା ସଂରକ୍ଷଣ ପାଣ୍ଠି‘ର ଏକ ଅନୁସନ୍ଧାନ କାଗଜରେ ମଧ୍ୟ ଚିତାବାଘରେ କିଡନୀ ବିଫଳତାର ଲକ୍ଷଣ କିପରି ଧରାଯିବ ସେଥିପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଛି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସଫଳତାର ସହ ଚିକିତ୍ସିତ ହୋଇପାରିବେ।
ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ଚିତା
- ପ୍ରକାଶ ଥାଉକି, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ୧.୧୫ ଲକ୍ଷ ହେକ୍ଟର କୁନୋ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ମୁକ୍ତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ପାଂଚରୁ ସାତ ବର୍ଷ ବୟସର ସମସ୍ତ ୨୦ ଟି ଚିତାକୁ ଏକ ମାସ ପାଇଁ ଏକ କ୍ୱାରେଣ୍ଟିନ ଜୋନରେ ରଖାଯାଇଥିଲା।
- ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ଏହି ଚିତାଗୁଡ଼ିକୁ ଚାରି ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳରେ କ୍ୱାଣ୍ଟିନ୍ ଜୋନ୍ ବାହାରେ ରଖାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ବଣୁଆ ଜନ୍ତୁ ଏବଂ ଶିକାର ଇତ୍ୟାଦିରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରିବେ ।
ଭାରତ ଓ ଚିତା
- ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ଚିତା ଭାରତରେ ବିଲୁପ୍ତ ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା
- * ଏହା ପରେ ଗତ ବର୍ଷ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୭ ରେ ପିଏମ ମୋଦୀଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନରେ ନାମିବିଆରୁ ଆଠଟି ଚିତା ଅଣାଯାଇଥିଲା।
- * କିଛି ମାସ ପରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରୁ ୧୨ ଟି ଚିତା ଅଣାଯାଇଥିଲା ।
- * କିଛି ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ମହିଳା ଚିତା ଚାରିଟି ସୁସ୍ଥ ଛୁଆ ଜନ୍ମ କରିଥିଲା।
- * ଶଶା ନାମକ ଚିତା ୨୭ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ଏବଂ ଉଦୟ ୨୨ ଏପ୍ରିଲରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।
- * ଏହିପରି, କୁନୋ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୁଦାୟ ୧୮ ଟି ଚିତାବାଘ ଅଛି ।

