ଯଦିଓ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିଚାରକୁ ନେଇ କିଛି ବିବାଦ ଏବଂ ବିତର୍କ ରହିଛି, ତଥାପି ତାଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିବାକୁ ଅନେକ ଜ୍ଞାନ ରହିଛି। ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପାଖରେ ଅନେକଗୁଡିଏ ମହାନ ଗୁଣ ଥିଲା ଯାହା ତାଙ୍କୁ ମହାତ୍ମା କରିଦେଲା। ଆମେ ଏହିସବୁ ଗୁଣକୁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମହାନ ଜୀବନରୁ ଶିଖିବା ଉଚିତ। ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଠାରୁ ୫ଟି ସବୁଠାରୁ ବଡ ଗୁଣ ଶିଖିନେବା।
ସେ ସବୁବେଳେ ନିଜ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ। ସେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ଦେଶକୁ ମୁକ୍ତକରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ ଅଛି ଏବଂ ସେ ନିଜ ଉପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱାସ ରଖିଥିଲେ। ସେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଅଛି ଏବଂ ସେ ତାହା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା।
ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଜେଲରେ ରଖାଯାଇଥିଲା, ରାସ୍ତାରେ ମାଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା; ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟାକରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ଲୋକ ଷଡଯନ୍ତ୍ର କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଅନେକ ହତ୍ୟା ଉଦ୍ୟମ କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କ୍ଷମା କରିଦେଇଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ବି ତାଙ୍କୁ ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଆଘାତ ଦିଅନ୍ତି ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ସର୍ବଦା କ୍ଷମା କରିଦିଅନ୍ତି।
ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଆରମ୍ଭରୁ ସିଦ୍ଧ ନ ଥିଲେ। ସେ ପିଲାଦିନେ ମିଛ କହୁଥିଲେ, ଚୋରି କରୁଥିଲେ, ଝଗଡା କରୁଥିଲେ, ପ୍ରତାରଣା କରୁଥିଲେ, ସହଜରେ ପ୍ରଲୋଭିତ ହେଉଥିଲେ, ଭୌତିକ ଜିନିଷ ଏବଂ ମିଥ୍ୟା ପରିଚୟକୁ ଅନୁସରଣ ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର କିଛି କାମକୁ ତାଙ୍କ ଦେଶରେ, ତାଙ୍କର ବିଶ୍ୱସ୍ଥ ଲୋକମାନେ ନିନ୍ଦା ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
ଆମେ ଆମର ସମସ୍ୟା ଏବଂ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସମାଧାନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିବା, ହିଂସା ବିନା ଏବଂ ପରସ୍ପରର ସହଯୋଗରେ ହଜାର ହଜାର ନିରୀହ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ହୋଇପାରିବ ଯାହା ଯୁଦ୍ଧରେ ଟଳିପଡେ।
ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଗାନ୍ଧୀ ଜଣେ ଓକିଲ ଥିଲେ। ଲୋକମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଜଣେ ଓକିଲଙ୍କ ବୃତ୍ତି ହେଉଛି ପ୍ରତାରଣା ଏବଂ ମିଥ୍ୟାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା। ଗାନ୍ଧିଜୀ କିନ୍ତୁ କେବେ ବି ମିଥ୍ୟାର ସାହାରା ନେଇ ନାହାଁନ୍ତି। ସେ ସାରା ଜୀବନ ସତ୍ୟର ପ୍ରଚାର କରିଛନ୍ତି। ସେ ସର୍ବଦା ସତ୍ୟକୁ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ବୋଲି ଭାବିଛନ୍ତି।

